Jak grać w stare gry na CD-ROM na nowoczesnym komputerze z systemem Windows

Dowiedz się, jak uruchomić stare gry z CD-ROM na nowoczesnym komputerze, używając napędu optycznego, tworząc plik ISO i korzystając z trybów zgodności.

Masz łatwiej niż kiedykolwiek, ale pamiętasz, co to znaczyło walczyć z przeszkodami, by zagrać w ulubioną grę? Kiedyś trzeba było iść do sklepu, kupić płytę, włożyć ją do komputera. Teraz? Twój nowy komputer najczęściej nie ma napędu CD. Jak więc uruchomić te starocie na świeżym sprzęcie?

Stare gry są w zasięgu ręki. Wymagają trochę wysiłku, ale da się to zrobić.

Zdobądź napęd CD

Prosta sprawa

Najpierw musisz pokonać brak napędu optycznego. Nowoczesne komputery rzadko je mają. Producenci koncentrowali się na wentylacji i designie, zapominając o kieszeniach na napędy 5,25 cala. Mimo to, fizyczna płyta to klucz do większości gier retail z lat 1995-2005.

Jak uruchomić napęd? Możesz łatwo zdobyć zewnętrzny napęd DVD-RW, podłączany przez USB. Są tanie, powszechnie dostępne i zazwyczaj działają z Windows 10 i 11 w trybie plug-and-play. Sprawdź tylko, czy napęd obsługuje Twój typ nośnika; chociaż większość DVD jest zgodna z CD-ROM-ami, starsze formaty mogą wymagać specyficznych prędkości odczytu. Zwykle wszystkie napędy DVD obsługują też płyty CD, ale zawsze warto dobrze się rozejrzeć.

Masz też jadącą na kurzu starą obudowę? Możesz spróbować wykorzystać wewnętrzny napęd optyczny. Ale uwaga: podłączenie starego napędu do nowoczesnej płyty głównej bywa skomplikowane. Większość vintage korzysta z interfejsu Parallel ATA (IDE), innego niż SATA w dzisiejszych płytach. Potrzebujesz zasilanego adaptera IDE-to-USB. Uda się, ale wymaga to wysiłku.

Zanim wrzucisz płytę, przyjrzyj się jej pod dobrym światłem. Szukaj rys, ale także "gnicia płyty" — małych dziurek, przez które aluminium przestało odbijać światło. Jeśli widzisz, jak światło przechodzi przez etykietę jak gwiazdy na niebie, dane są stracone. Napęd ich nie odczyta.

Zrób ISO z płyty

Oszczędność czasu

To technicznie opcjonalne, ale zrób kopię. Fizyczna płyta w każdej sesji to ryzyko; nośniki optyczne się zużywają, a każde ich korzystanie przyspiesza degradację. Zamiast wkładać płytę, zrób obraz, czyli plik ISO. To cyfrowa kopia płyty, zamykająca pliki w jednym pliku na dysku. Dzięki temu zyskujesz archiwum, chroniące przed fizycznym rozkładem, a także szybsze ładowania — SSD są o wiele szybsze niż tradycyjne napędy.

Aby to zrobić, potrzebujesz odpowiedniego oprogramowania. Windows potrafi "zamontować" pliki ISO, ale nie może ich stworzyć z fizycznego źródła. Spróbuj ImgBurn lub open-source’owego InfraRecorder. Gdy już wybierzesz narzędzie, ustaw odpowiednią prędkość odczytu. Często wolniejsza prędkość daje lepsze efekty przy dawnej technologii; minimalizuje błędy i zapewnia dokładniejszą kopię. Zwróć też uwagę na format. Choć "ISO" to termin ogólny, niektóre gry na płytach...mieszanych, które wykorzystywały płytę zarówno do danych gry, jak i ścieżek audio w jakości CD, zapisz jako pliki BIN/CUE. Te formaty pomagają utrzymać synchronizację i różnorodność ścieżek audio – to gwarancja, że muzyka w grze zagra tak, jak powinna. Po zgraniu, plik cyfrowy staje się twoim.

Właściwie uruchom grę

To tylko kilka kliknięć (zazwyczaj)

Gdy pliki gry są już na swoim miejscu, czas na wyzwanie. Musisz zmusić nowoczesny system operacyjny do uruchomienia starszego kodu.

Pierwsza rzecz, której spróbuj, to wbudowany tryb zgodności systemu Windows. To narzędzie pozwala Windows 10 i 11 symulować starsze wersje, jak Windows 95 czy XP. Kliknij prawym przyciskiem na plik wykonywalny gry, wejdź w Właściwości, a potem zakładkę Zgodność. Tutaj możesz narzucić systemowi operacyjnemu stare tryby kolorów, rozdzielczości ekranów czy uprawnienia administracyjne. Czasem wystarczy, by rozwiązać problem nieuruchamiającej się gry – zwłaszcza, gdy nie odnajduje nowych struktur katalogów lub zarządzania pamięcią w systemie 64-bitowym.

Jednak nawet gdy tryb zgodności zadziała, problemy z grafiką i wydajnością mogą pozostać – nowoczesny sprzęt raczej nie współgra z przestarzałymi instrukcjami DirectX.

Kiedy natywne narzędzia zawodzą, sięgnij po warstwy zgodności lub wrappery stron trzecich. Takie programy tłumaczą nieaktualne zapytania generowane przez grę na język zrozumiały dla twojego nowoczesnego GPU. Na przykład, dgVoodoo 2 potrafi przerobić stare polecenia graficzne Glide czy DirectX 1-7 na dzisiejsze instrukcje DirectX 11 lub 12, naprawiając błędy tekstur i pozwalając na skalowanie w wysokiej rozdzielczości. Z kolei porty źródłowe, takie jak ScummVM, całkowicie wymieniają oryginalny plik wykonywalny gry, używając danych gry do uruchomienia tytułu na nowym silniku, stworzonym z myślą o współczesnym sprzęcie. To połączenie efektywności i wierności, ale wymaga od ciebie gotowości do eksperymentowania z plikami konfiguracyjnymi i wersjami poprawek.

Jeśli jednak dany tytuł stawia zbyt duży opór, najprościej może być podejście „nuklearne”: Wirtualna Maszyna (VM). Zamiast modyfikować nowoczesny system operacyjny, VM pozwala zainstalować starą wersję Windows 98 lub XP w oknie na pulpicie. Narzędzia takie jak VMware Workstation czy 86Box emulują rzeczywiste hardware z lat 90-tych, w tym karty Sound Blaster i akceleratory graficzne Voodoo. Uruchamiając grę w jej natywnym środowisku, masz niemal idealną zgodność. Bez żadnych warstw tłumaczących ani domysłów; gra działa dokładnie tak, jak w 1999 roku.

Fakt, że nasze komputery straciły napędy dysków, nie oznacza, że musisz pożegnać się ze starymi tytułami. Z odrobiną wysiłku, wciąż możesz grać w nie w nowoczesnej erze.

Jeśli ciekawią Cię artykuły podobne do Jak grać w stare gry na CD-ROM na nowoczesnym komputerze z systemem Windows, zajrzyj do kategorii Gry i odkryj jeszcze więcej interesujących treści.